Blog · · 7 min lezen
Deloadweek: wanneer je er een neemt, de signalen, de gangbare schema’s en hoe sterk het bewijs echt is
De deloadweek plannen de meeste krachtsporters in, maar weinigen kunnen hem uitleggen. Iedereen is het erover eens dat je er een neemt; de discussie gaat over wanneer, wat je schrapt en of het überhaupt iets doet. Het bewijs bestaat tot nu toe uit de consensus van coaches, een grote enquête onder sporters en een klein aantal gecontroleerde onderzoeken. Dat is genoeg voor praktische antwoorden, zolang je weet wat voor soort antwoord je krijgt.
Een deload (ook wel deloadweek) is een korte, geplande periode van lichtere training, meestal ongeveer een week, om vermoeidheid kwijt te raken voordat je weer vol gas geeft. De gebruikelijke versie houdt je oefeningen en trainingsdagen aan en verandert drie dingen:
- Minder sets, vaak ongeveer de helft.
- Lichtere gewichten, vooral bij de grote samengestelde oefeningen.
- Meer herhalingen in reserve: je stopt elke set verder van spierfalen.
Wanneer je er een neemt, is de lastigere vraag. Hieronder geven het onderzoek en mensen die van coachen hun beroep hebben gemaakt daar antwoord op.
Wat is een deload volgens de definitie?
Tot voor kort bestond er geen algemeen aanvaarde definitie. In 2023 hielden Bell en collega’s een Delphi-consensus (in het Engels) met deskundige coaches uit krachtsport en bodybuilding, in drie rondes (34 coaches begonnen, 21 rondden af). Volgens de definitie waar ze op uitkwamen, is een deload een periode met minder trainingsbelasting, bedoeld om vermoeidheid te verminderen, herstel te bevorderen en de sporter voor te bereiden op de training die volgt. Ze onderscheidden een deload van een taper, die draait om pieken voor een wedstrijd.
Verder was het panel het over verrassend weinig eens. Het volume verlagen was het enige punt waarover iedereen het eens was. De intensiteit kon omlaaggaan, gelijk blijven of zelfs stijgen, afhankelijk van de sporter en de sport. Deloads konden vooraf gepland zijn, voortkomen uit hoe de sporter zich voelt of allebei.
Aan welke signalen merk je dat je een deload nodig hebt?
De beste gegevens over aanleidingen in de praktijk komen uit de enquête van Rogerson en collega’s uit 2024 (in het Engels) onder 246 wedstrijdsporters uit krachtsport en bodybuilding, de meesten powerlifters.
| Aanleiding | Sporters die erop deloadden |
|---|---|
| Het programma schrijft een deload voor | 65,4% |
| Je voelt je gesloopt (spierpijn, pijnlijke gewrichten, pijn) | 62,6% |
| Prestaties stagneren of dalen | 54,1% |
| Oude blessures spelen op | 31,3% |
| Veel stress buiten de training | 30,5% |
| Vakantie of reis | 24,4% |
| Geen zin om te trainen | 14,6% |
Omgezet in iets wat je op zondagavond kunt nalopen, zijn dit de signalen om op te letten:
- Meerdere oefeningen gaan tegelijk niet meer vooruit. Eén oefening die stilstaat, vraagt meestal om een aanpassing van het programma. Drie oefeningen die tegelijk stilstaan, wijzen op vermoeidheid.
- Je gebruikelijke gewichten voelen zwaarder. Voelt een gewicht dat een maand geleden RPE 7 was nu als RPE 8,5, bij meerdere oefeningen en langer dan één sessie, dan is dat een herstelsignaal. Hoe je dat eerlijk inschat, staat in hoe RPE en herhalingen in reserve werken.
- Gewrichten en pezen doen al pijn voordat de training begint, niet pas erna.
- Het leven buiten de sportschool vraagt meer dan normaal: een drukke periode op je werk, een pasgeboren baby, slecht slapen.
Eén signaal op zich betekent een slechte week. Voor twee of meer tegelijk, een week of langer, zijn de meeste deloadregels geschreven.
Een opmerking over pijn: een deload is voor vermoeidheid. Pijn die scherp, plaatselijk of steeds erger is, is een ander probleem, en daarvoor moet je bij een zorgverlener zijn, niet bij je programma.
Hoe doe je een deload?
Er zijn vier gangbare vormen. De meeste deloads in de praktijk combineren de eerste drie.
| Schema | Wat verandert | Wat gelijk blijft | Waar het past |
|---|---|---|---|
| Volumedeload | Minder sets, vaak ongeveer de helft; soms minder herhalingen per set | Oefeningen, trainingsdagen, gewichten dicht bij normaal | Training met veel volume of gericht op spiergroei |
| Intensiteitsdeload | Lichtere gewichten | Sets, herhalingen, oefeningen | Zware krachtfases met weinig herhalingen |
| Inspanningsdeload | Verder van spierfalen stoppen, meer herhalingen in reserve | Opbouw van het programma | Programma’s geschreven in RPE of RIR |
| Een week vrij | Helemaal niet met gewichten trainen | Niets, afgezien van wandelen of een andere sport | Reis, ziekte of als je een mentale pauze nodig hebt |
De enquête laat zien wat sporters echt doen. Tijdens een deload verminderde 78,9% het aantal sets per week en 52,8% het aantal herhalingen per set. Bij samengestelde oefeningen gebruikte 83,7% lichtere gewichten en stopte 84,9% verder van spierfalen. Tegelijk bleef 63,0% evenveel sessies per week doen en hield 70,3% dezelfde samengestelde oefeningen aan. Het patroon is duidelijk genoeg om na te volgen: dezelfde dagen, dezelfde hoofdoefeningen, van alles minder.
Sommige programma’s hebben de deload in hun opbouw zitten. De vierde week van 5/3/1 is er een, zoals de tabel in het artikel over een krachtschema kiezen dat je volhoudt laat zien.
Hoe vaak moet je deloaden?
De sporters in de enquête deloadden gemiddeld elke 5,6 weken, met een spreiding van plus of min 2,3 weken en een bereik van 1 tot 12 weken, en elke deload duurde ongeveer 6,4 dagen. Het Delphi-artikel noemt vooraf geplande deloads om de 4 tot 8 weken gangbare praktijk, terwijl het panel afzag van een vast interval en zei dat de frequentie moet volgen hoe de sporter reageert.
Om de 4 tot 6 weken een deload plannen en hem verschuiven als de signalen hierboven opduiken, is een redelijke vuistregel. Haal hem naar voren als meerdere signalen vroeg samenvallen; schuif hem een week op als de training goed gaat en niets pijn doet. Een deload die je neemt omdat de kalender het zegt, in een week waarin je je geweldig voelt, kost weinig, maar levert ook niet veel op.
Wat laat het bewijs echt zien?
Minder dan de stelligheid van de meeste sportschooladviezen doet vermoeden. Het meeste wat we weten, is expertmening (het Delphi-panel) en zelfrapportage (de enquête), en de auteurs van de enquête noemen hun bevindingen zelf brede richtlijnen, totdat experimenten testen of deloaden helpt. In die enquête zei 65,0% van de sporters het gevoel te hebben dat ze ook helemaal zonder deload vooruit konden.
De gecontroleerde onderzoeken tot nu toe zijn klein:
- Coleman en collega’s (2024) (in het Engels) lieten 39 volwassenen met krachttrainingservaring een programma van 9 weken met veel volume volgen. Eén groep nam de hele vijfde week vrij. Spiergroei, explosief vermogen en lokaal uithoudingsvermogen kwamen in beide groepen ongeveer gelijk uit. De groep die doortrainde, won wat meer kracht in het onderlichaam (het 1RM op de squat steeg met ongeveer 16 kg tegenover 13 kg), al viel nul binnen de statistische onzekerheid rond dat verschil. Dit was wel een hele week vrij, geen deload met minder belasting.
- Pancar en collega’s (2026) (in het Engels) trainden 19 ongetrainde jonge mannen. De armen en benen van elke deelnemer werden willekeurig toegewezen aan doortrainen of aan een deload van één sessie en twee sets per oefening in week 4 en 8. Spierdikte en kracht bij 10 herhalingen verbeterden onder beide condities ongeveer even veel.
Samengenomen: een goed uitgevoerde deload lijkt geen spiermassa te kosten, een hele week vrij kost mogelijk een beetje maximale kracht, en voor zover ik weet heeft geen onderzoek aangetoond dat deloads je op de lange termijn sterker maken. Ze blijven een verstandige manier om vermoeidheid te beheersen en zware training vol te houden. Zie elk deloadschema als een startpunt dat je bijstelt.
Hoe GymLogger X met deloads omgaat
GymLogger X gaat op drie plekken met deloads om.
De Smart Program Creator plant deloadweken in de programma’s die je ermee bouwt. Het voorbeeld toont ze voordat je begint, samen met een preventieve warming-up en eventuele aanpassingen voor blessures. In een programma dat je zelf schrijft, kun je een deloadweek invoegen, en de editor kan voorstellen wanneer je er een kunt overwegen.
In je geschiedenis worden sessies uit de deloadweek van een programma herkend als deload, en elke andere sessie kun je via het menu markeren met ‘Markeer als deload’. Die markering is belangrijk, want anders lijkt een bewust lichte week op verloren terrein. ‘Setvolume’ (Pro) laat deloadweken en warming-upsets buiten de wekelijkse tellingen.
Met Pro volgt het scherm ‘Herstel’ de signalen hierboven die in je logs terug te zien zijn: hersteltekort, gereedheid, vermoeidheidssignalen als ‘Volumepiek’ en ‘Te weinig rust’ en de trend van je wekelijkse belasting. Het scherm herkent ook deloads en beveelt ze aan. Elke oefening krijgt een plateaustatus (‘Plateau’, ‘Wordt bewaakt’ of ‘Plateau voorspeld’) op basis van het geschatte 1RM, berekend met de formule van Epley uit het artikel over je 1RM berekenen. Niets daarvan past je programma voor je aan. Of dit de week is om te deloaden, blijft jouw beslissing, en de signalen hierboven zijn die ik het eerst zou nalopen.
Vragen
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je deloaden?
Aan welke signalen merk je dat je een deload nodig hebt?
Moet je bij een deload het volume of de intensiteit verlagen?
Is een deloadweek nodig?
Hoe lang moet een deload duren?
Hoe gaat GymLogger X met deloads om?
Genoemd in dit artikel
Apps in dit artikel
Meer uit de blog