Black Friday: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot en met Cyber Monday de helft.Black Friday begint vroeg: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot en met Cyber Monday de helft.Black Friday-weekend: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot en met maandagavond de helft.Cyber Monday is de laatste dag: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot middernacht de helft.

Code BLACKFRIDAY2026 Bekijk de aanbiedingen
Lagerland Apps
Taal Nederlands

Blog · · 7 min lezen

RPE-schaal en RIR uitgelegd: de schaal van 1 tot 10 voor krachttraining en hoe je een set eerlijk beoordeelt

Twee krachtsporters doen allebei 3 sets van 5 met 100 kg en hebben toch een totaal andere training achter de rug. De een eindigde elke set met drie herhalingen over, de ander perste de laatste herhaling van elke set eruit. RPE en RIR zijn de twee manieren om dat verschil vast te leggen. Ze tellen hetzelfde, alleen vanaf de andere kant, en de schaal die de meeste mensen gebruiken komt uit één bepaald onderzoek.

RPE en RIR beschrijven hetzelfde: hoe dicht een set kwam bij het punt waarop je geen goede herhaling meer kon doen.

  • RIR (reps in reserve, herhalingen in reserve) telt wat er nog over was. Twee herhalingen in reserve betekent dat je twee herhalingen voor falen stopte.
  • RPE (rating of perceived exertion, ervaren inspanning) geeft op een schaal van 1 tot 10 aan hoe zwaar de set was, waarbij 10 betekent dat er niets meer over was.

In het gebruikelijke werkbereik geldt: RPE = 10 − RIR. De meeste details gaan over de uiteinden van de schaal.

Wat betekent elk RPE-cijfer?

Dit is de RPE-schaal voor krachttraining die Zourdos en collega’s in 2016 (in het Engels) publiceerden. Als een programma tegenwoordig RPE 8 bij een set zet, bedoelt het meestal deze schaal.

RPE Omschrijving Herhalingen in reserve
10 Maximale inspanning 0
9,5 Geen herhalingen meer, maar je had het gewicht kunnen verhogen 0
9 1 herhaling over 1
8,5 1 of 2 herhalingen over 1 tot 2
8 2 herhalingen over 2
7,5 2 of 3 herhalingen over 2 tot 3
7 3 herhalingen over 3
5 tot 6 4 tot 6 herhalingen over 4 tot 6
3 tot 4 Lichte inspanning n.v.t.
1 tot 2 Weinig tot geen inspanning n.v.t.

Op twee plekken klopt die aftreksom niet. RPE 9,5 bestaat omdat je na een zware single of double geen herhaling meer overhoudt, maar nog het gevoel kunt hebben dat er 2,5 kg bij had gekund. En alles vanaf RPE 6 naar beneden is bewust vaag, omdat niemand met zekerheid het verschil kan voelen tussen vijf en zes herhalingen over.

Waar komt de RPE-schaal voor krachttraining vandaan?

Schalen voor ervaren inspanning zijn tientallen jaren ouder dan apps voor krachttraining, maar de algemene schalen vragen hoe zwaar de inspanning voelde, en dat past slecht bij een set squats. Je benen en longen kunnen zich vreselijk voelen na een set van 20 waar nog herhalingen in zaten.

Zourdos en collega’s koppelden het cijfer aan iets wat je tenminste kunt proberen te tellen. In hun onderzoek werkten 29 mensen (15 ervaren squatters en 14 beginners) op naar een 1RM. Daarna deden ze singles op 60, 75 en 90% daarvan en een set van 8 op 70%, en beoordeelden ze elke set met de nieuwe schaal terwijl de snelheid van de stang werd gemeten. De beoordelingen en de stangsnelheid bewogen in beide groepen sterk in tegengestelde richting: naarmate sets langzamer gingen, stegen de cijfers. Ervaren squatters beoordeelden hun echte max ook hoger dan beginners, een aanwijzing dat de bovenkant van de schaal oefening vraagt.

Een begeleidend artikel van Helms en collega’s uit 2016 (in het Engels) legde uit hoe je de schaal in je training gebruikt. Een onderzoek uit 2017 onder 15 powerlifters (in het Engels) vond zeer sterke verbanden tussen RPE en percentage van de max bij squat, bankdrukken en deadlift. Zelfs bij een echte 1RM gaven die sporters gemiddeld 9,6 tot 9,7, en dus geen volle 10.

Hoe nauwkeurig schatten krachtsporters herhalingen in reserve in?

Gemiddeld op ongeveer een herhaling na, met veel verschil tussen personen. De beste samenvatting is de meta-analyse van Halperin en collega’s uit 2022 (in het Engels) in Sports Medicine, die 12 onderzoeken met 414 deelnemers bundelde:

  • Mensen schatten het aantal herhalingen dat ze nog over hadden ongeveer 0,95 herhaling te laag in. Ze stopten dus gemiddeld iets verder van falen dan ze dachten.
  • Schattingen werden nauwkeuriger dicht bij falen. Een gok op de laatste herhaling is beter dan een gok bij de derde.
  • Sets van 12 herhalingen of minder werden veel nauwkeuriger ingeschat dan langere sets.
  • Latere sets werden iets nauwkeuriger ingeschat dan de eerste.
  • Trainingsstatus leek weinig uit te maken. Ervaring maakt je vertrouwd onder een stang, maar zorgt er niet automatisch voor dat je goed telt.

De verschillen tussen de onderzoeken waren groot, dus zie “ongeveer één herhaling” als een ruw getal. In de praktijk is RPE 7 een vaag cijfer en RPE 9 een vrij scherp cijfer.

Hoe beoordeel je een set eerlijk?

Dit zijn de regels die ik gebruik, gebaseerd op wat volgens het onderzoek hierboven misgaat.

  1. Beoordeel de laatste herhaling, direct na de set. Beoordeel je de hele set, of pas na de rust als de herinnering is vervaagd, dan vertekent dat het cijfer.
  2. Stel de RIR-vraag en reken dan om. Hoeveel had ik er met dezelfde techniek nog gekund? Beantwoord dat, trek het af van 10 en je hebt de RPE.
  3. Tel alleen goede herhalingen. Een herhaling waarvoor je de stang anders had moeten laten bewegen of had moeten laten stuiteren, telt niet als reserve.
  4. Gebruik halve punten pas vanaf ongeveer 7,5. Lager op de schaal kun je het verschil niet echt voelen.
  5. Kalibreer jezelf af en toe. Voorspel bij een veilige oefening, zoals een machine of een lift met veiligheidsarmen, op de laatste set je herhalingen in reserve, ga dan door tot falen en vergelijk. Doe dat bij een paar oefeningen en je leert in welke richting jij je vergist.
  6. Verwacht dat hetzelfde gewicht op verschillende dagen anders scoort. Een korte nacht is de klassieke oorzaak, en daarom raadde het oorspronkelijke artikel over GymLogger X (in het Engels) krachtsporters aan hun gewichten vast te houden in de week waarin de klok verzet wordt. Een hogere RPE op een slechte dag is nuttige informatie over je herstel.

Beoordeel ook geen warming-ups. Een warming-up met RPE 4 vertelt je niets wat je nodig hebt.

Wat is autoregulatie en werkt het?

Autoregulatie betekent dat het cijfer van die dag het gewicht bepaalt, in plaats van een vast getal. Een gangbare variant: werk op naar een topset van 3 op RPE 8 en haal dan een vooraf bepaalde hoeveelheid van dat gewicht af voor de lichtere back-off-sets. Op een goede dag is de triple op RPE 8 zwaarder dan vorige week, op een slechte dag lichter, en het plan blijft staan.

De beste gecontroleerde vergelijking die ik ken is het onderzoek van Helms en collega’s uit 2018 (in het Engels). Eenentwintig getrainde mannen volgden hetzelfde programma van acht weken, drie dagen per week, voor squat en bankdrukken. De ene groep koos gewichten op basis van percentages van een vooraf geteste max, de andere koos gewichten die binnen doelbereiken van RPE vielen. Beide groepen werden sterker en kregen dikkere spieren. Het verschil tussen de groepen was statistisch niet significant, en de waarschijnlijkheidsanalyse van de auteurs gaf de RPE-groep een waarschijnlijk klein voordeel in kracht. Het is één onderzoek met 21 mensen, dus de eerlijke conclusie is dat beide methoden werken en dat trainen op RPE minstens even goed is.

De beslisregels die op RPE rusten (wanneer je het gewicht verhoogt, wanneer een dalende topset betekent dat je een lichtere week nodig hebt) staan in de tabel met progressiemodellen in het artikel over een krachtschema kiezen dat je volhoudt. Hetzelfde idee komt terug in het artikel over je 1RM schatten: een schatting uit een set op RPE 7 komt te laag uit, omdat de formule ervan uitgaat dat je dicht bij falen ging.

Moet je RPE of RIR loggen?

Ze bevatten dezelfde informatie, dus kies de variant die je ook echt noteert. RIR is makkelijker om mee te beginnen, omdat het een telling is. RPE is handig zodra je zware singles en doubles tilt, waar 9,5 iets zegt wat RIR niet kan. Is een programma in de ene geschreven en denk jij in de andere, reken dan om met 10 − x en ga door.

Consequent zijn telt zwaarder dan de keuze. Een cijfer dat je bij elke zware set op dezelfde manier geeft, bouwt een overzicht op van wat een bepaalde RPE je in kilo’s kost. Een cijfer dat je eens per twee weken nog weet, legt weinig meer vast dan je stemming.

Houdt GymLogger X RPE of RIR bij?

Nee. GymLogger X vraagt je niet om elke set te beoordelen. Een gelogde set is het gewicht en de herhalingen, plus een markering als warming-upset, ingevoerd op de iPhone of vanaf de Apple Watch. Het geschatte 1RM, de krachttrend en de plateaustatus komen allemaal uit die cijfers. Ik laat de app liever werken met wat de stang deed dan met een cijfer waarvan het onderzoek zegt dat het een herhaling kan afwijken. Toch is het een echte tekortkoming als je een RPE-kolom per set in je log wilt, en dat moet je weten voordat je kiest.

Vragen

Veelgestelde vragen

Wat betekent RPE 8 bij krachttraining?
RPE 8 betekent dat je de set afsloot met ongeveer twee goede herhalingen in reserve. Op de schaal die Zourdos en collega’s in 2016 publiceerden, is RPE 10 maximale inspanning zonder herhalingen over, 9 één herhaling over, 8 twee en 7 drie. Halve punten dekken de tussenstappen: bij RPE 8,5 had je zeker nog één herhaling gekund en misschien twee.
Hoe reken ik RPE om naar RIR?
Trek de RPE af van 10. RPE 9 is 1 herhaling in reserve, RPE 8 is 2, RPE 7 is 3. Aan de uiteinden van de schaal klopt de omrekening niet meer precies: RPE 9,5 betekent geen herhalingen meer, maar wel dat je er wat gewicht bij had kunnen doen, en alles onder ongeveer RPE 6 wordt beschreven als 4 tot 6 herhalingen over of gewoon lichte inspanning, omdat niemand dat precies kan inschatten.
Hoe nauwkeurig zijn RPE en herhalingen in reserve?
Gemiddeld ongeveer op een herhaling na. In de meta-analyse van Halperin en collega’s uit 2022, met 12 onderzoeken en 414 deelnemers, schatten mensen het aantal herhalingen dat ze nog over hadden ongeveer 0,95 herhaling te laag in, met veel verschil tussen de onderzoeken. Dicht bij falen en bij sets van 12 herhalingen of minder waren de schattingen nauwkeuriger, en trainingservaring maakte weinig uit.
Is trainen op RPE beter dan trainen op percentages?
Het bewijs zegt dat beide werken. In het onderzoek van Helms en collega’s uit 2018 volgden 21 getrainde mannen hetzelfde programma van acht weken voor squat en bankdrukken, met gewichten die óf op percentages van een geteste max óf op RPE-doelbereiken waren gebaseerd. Beide groepen werden sterker en kregen dikkere spieren, het verschil tussen de groepen was statistisch niet significant en de auteurs meldden een waarschijnlijk klein voordeel in kracht voor de RPE-groep.
Moeten beginners RPE gebruiken?
Dat kan, maar met RIR begin je meestal makkelijker, omdat “hoeveel herhalingen had ik nog gekund?” een concretere vraag is dan “hoe zwaar was dat?”. De beginners in het onderzoek van Zourdos en collega’s beoordeelden een echte 1RM lager dan de ervaren sporters, wat erop wijst dat de bovenkant van de schaal oefening vraagt. Veel beginnersprogramma’s verhogen het gewicht in plaats daarvan volgens een vast schema, en dan hoef je niets te beoordelen.
Houdt GymLogger X RPE of RIR bij?
Nee. Een gelogde set in GymLogger X bevat gewicht en herhalingen, plus of het een warming-upset was; er is geen RPE of RIR per set. Het geschatte 1RM, de krachttrend en de plateaustatus komen allemaal uit die cijfers. Wil je elke set beoordelen, kies dan een logboek met een RPE-veld.

Genoemd in dit artikel

Apps in dit artikel

Meer uit de blog

Lees nog een artikel