Blog · · 9 min lezen
Ontwormen kat: hoe vaak bij een kitten en bij een volwassen kat
Een kitten ontworm je volgens het LICG en ESCCAP Benelux vanaf 3 weken. Voor een volwassen kat noemt ESCCAP gemiddeld 4 keer per jaar, terwijl het LICG een buitenkat en een kat die alleen binnen leeft verschillend behandelt. Hier lees je de schema’s voor een kitten, welke wormen een kat kan hebben en hoe je ze herkent, hoe je een middel toedient en wat wormen voor mensen betekenen.
De schema’s en aantallen op deze pagina komen van het LICG en ESCCAP Benelux, geraadpleegd op 19 november 2026. Dit is geen diergeneeskundig advies.
Ontwormen van een kitten: het schema
Volgens het LICG kun je ervan uitgaan dat bijna alle kittens besmet raken met spoelwormen: larven die in de poes in rust zijn, komen na de geboorte via de melk bij de kittens. Kittens raken volgens de ESCCAP-richtlijn niet al in de baarmoeder besmet, daarom kan het ontwormen later beginnen dan bij een pup. Vier bronnen geven een schema:
| Bron | Schema voor een kitten |
|---|---|
| LICG, Ontwormen van uw kat | op 3 weken; daarna elke 2 weken tot 2 weken na het spenen; dan elke maand tot een half jaar |
| ESCCAP Benelux, richtlijn wormbestrijding | vanaf 3 weken; elke 2 weken tot 2 weken na het spenen; daarna maandelijks tot een half jaar |
| ESCCAP Benelux, folder ‘Spoelwormenbestrijding bij hond en kat’ | op 3, 5 en 7 weken; daarna elke maand tot een half jaar |
| LICG, Verzorging van uw kitten | vanaf 3 tot 4 weken; daarna elke 2 weken tot de kitten 2 maanden oud is; dan maandelijks tot 6 maanden |
De bronnen verschillen in de eerste weken en komen alle vier uit op maandelijks ontwormen tot een half jaar. Daarna kun je volgens het LICG het schema voor volwassen katten volgen. ESCCAP raadt aan kittens te kopen die volgens voorschrift zijn ontwormd.
Een volwassen kat ontwormen: hoe vaak per jaar?
De bronnen geven niet voor elke kat hetzelfde antwoord:
- ESCCAP Benelux, folder: gemiddeld 4 keer per jaar voor elke kat, op advies van de dierenarts en ook als je geen wormen ziet. De richtlijn voor dierenartsen noemt minimaal 4 keer per jaar als algemene aanbeveling.
- LICG, buitenkat: als algemene richtlijn ten minste 4 keer per jaar tegen spoel- en lintwormen.
- LICG, kat die alleen in huis leeft: 1 tot 2 keer per jaar tegen spoelwormen kan voldoende zijn.
- LICG, kitten-checklist: na het eerste halfjaar in ieder geval 4 keer per jaar ontwormen, of de ontlasting even vaak laten onderzoeken.
Volgens het LICG is er geen standaardadvies dat voor elk dier geldt. Wat past, hangt onder meer af van de leeftijd, de gezondheid, of de kat jaagt, of de kat binnen of buiten leeft, of er vlooien zijn en met wie de kat in contact komt, zoals jonge kinderen, ouderen of mensen met een verminderde weerstand. In overleg met de dierenarts bepaal je hoe vaak, met welk middel en tegen welke wormen je behandelt.
Vaker ontwormen noemen de bronnen in deze situaties:
- jonge kinderen of mensen met een verminderde afweer in huis (LICG en ESCCAP; ESCCAP noemt tot zelfs maandelijks);
- het voeren van rauw vlees (LICG);
- een vlooienplaag in het verleden (LICG).
Na een nieuwe besmetting duurt het volgens de ESCCAP-richtlijn iets meer dan 4 weken voordat een kat eitjes uitscheidt. Er is aangetoond dat 4 keer per jaar ontwormen dat niet altijd voorkomt, terwijl maandelijks ontwormen het grotendeels voorkomt. Een “jaarlijkse of tweejaarlijkse” behandeling draagt volgens de huidige inzichten in een populatie waarschijnlijk weinig bij aan het voorkomen daarvan.
Moet een binnenkat ook ontwormd worden?
Ja, volgens beide bronnen, met de aantallen uit de lijst hierboven. Het LICG noemt het risico op worminfecties bij een binnenkat kleiner dan bij een buitenkat. Volgens de ESCCAP-folder heeft ook een kat die nooit buiten komt altijd contact met de buitenwereld: via modderschoenen, bezoek van andere honden en katten en zand en stof dat de wind meevoert. De eitjes zijn microscopisch klein.
Wormen bij een kat: welke soorten en welke symptomen
Volgens het LICG zijn de spoelworm (ook rondworm genoemd) en de lintworm de meest voorkomende wormen bij de kat. Beide leven in het maagdarmkanaal.
- Spoelwormen (Toxocara cati en Toxascaris leonina): de meest voorkomende darmparasiet bij de kat. De eitjes komen met de ontlasting in de omgeving, waar andere katten ze kunnen opnemen. Een kat kan ook besmet raken door knaagdieren of vogels op te eten die eitjes hebben binnengekregen.
- Lintworm Dipylidium caninum: wordt volgens het LICG overgebracht door vlooien. Een kat raakt besmet als hij bij het wassen een besmette vlo inslikt. Daarom is het volgens het LICG aannemelijk dat elke kat met vlooien ook deze lintworm heeft, en andersom.
- Lintworm Taenia taeniaeformis: komt via kleine knaagdieren, zoals ratten en muizen. Volgens het LICG kan elke kat die (buiten) jaagt deze lintworm hebben.
De meeste besmette katten vertonen volgens het LICG geen symptomen. Bij een zware besmetting noemt het LICG gewichtsverlies, braken of diarree, irritatie rond de anus en groeivertraging, vooral bij jonge kittens. De ESCCAP-folder noemt bij spoelwormen soms diarree, braken, een doffe vacht en een enkele keer hoesten. Bij kittens met een zware besmetting noemt de ESCCAP-richtlijn ademhalingsklachten, sterke vermagering en een dikke buik; bij oudere katten ziet men zelden klinische verschijnselen.
Wat je soms wel kunt zien:
- Een spoelworm in braaksel of ontlasting, wat volgens de ESCCAP-richtlijn een enkele keer gebeurt. Volgens de ESCCAP-folder lijkt de worm op een elastiekje van gemiddeld ongeveer 10 cm, bleekgeel tot roze-rood.
- Lintwormsegmenten. Het LICG schrijft dat ze op rijstkorrels lijken en soms te zien zijn in de haren rond de anus, in de ontlasting of op de plek waar de kat ligt.
Dipylidium caninum geeft volgens de ESCCAP-richtlijn zelden klachten, hoogstens jeuk rond de anus. Een spoelwormbesmetting kan de dierenarts volgens de ESCCAP-folder aantonen door de ontlasting onder de microscoop te onderzoeken.
Ontlastingsonderzoek als alternatief
In plaats van volgens een schema te ontwormen kun je volgens het LICG en ESCCAP ook regelmatig de ontlasting laten onderzoeken. Worden er wormeneitjes gevonden, dan ontworm je. De ESCCAP-richtlijn noemt een onderzoek elke maand of elke 3 maanden. Het LICG noemt 1 tot 2 keer per jaar meestal afdoende voor binnenkatten en minimaal 4 keer per jaar als je rauw vlees voert en voor buitenkatten.
Een onderzoek zonder eitjes geeft volgens het LICG geen 100% garantie. Zijn er weinig eitjes, of is de kat al besmet maar scheidt die nog geen nieuwe eitjes uit, dan vindt het onderzoek (nog) niets.
Pil, pasta of spot-on
Het LICG noemt ontwormingsmiddelen in de vorm van pillen, vloeistof, pasta, korrels, injecties en spot-on, druppels in de nek. Je koopt ze bij de dierenarts, de dierenspeciaalzaak en sommige supermarkten. Volgens het LICG zijn veel van die middelen niet erg effectief, en het raadt aan eerst advies te vragen aan je dierenarts of dierenspeciaalzaak. Sommige middelen werken tegen zowel spoel- als lintwormen, andere tegen maar één van beide. Volgens de ESCCAP-folder doodt een lintwormmiddel geen spoelwormen en andersom. Het middel moet volgens het LICG passen bij de levensstijl van je kat.
Een paar tips van het LICG voor het toedienen:
- Pil: geef na een tablet of capsule een beetje water, bijvoorbeeld met een spuitje zonder naald. Volgens het LICG blijven pillen die droog worden gegeven vaak langere tijd in de slokdarm hangen, en kunnen sommige medicijnen de slokdarm beschadigen. In één onderzoek bracht 6 ml water de pil in alle gevallen binnen enkele minuten in de maag. Een likje boter op de neus of wat voer kan ook. Een pillenschieter helpt, maar wees er voorzichtig mee om beschadiging van bek en keel te voorkomen.
- Spot-on: druk de haren in de nek uit elkaar tot je de huid ziet en breng het middel op de huid aan, niet in de vacht. Was daarna je handen, aai de kat een tijdje niet en was de kat voorlopig niet, zodat het middel kan intrekken.
Een drachtige of zogende poes
Voor drachtige poezen en poezen met kittens noemt het LICG behandeling op maat, in overleg met de dierenarts. In de kitten-checklist schrijft het LICG dat ouderdieren vaak ook tijdens de dracht en de zoogperiode veilig kunnen worden ontwormd. Volgens ESCCAP Benelux ontworm je een zogende poes telkens tegelijk met haar kittens, omdat ze zelf besmet kan raken door hun ontlasting op te likken. De ESCCAP-richtlijn voor dierenartsen noemt ook de mogelijkheid om een drachtige poes ongeveer een week voor de verwachte werpdatum te behandelen, om te voorkomen dat larven naar de kittens overgaan.
Wormen en je gezin
Spoelwormen zijn volgens het LICG ook besmettelijk voor mensen: niet de volwassen worm, maar de larven. Het LICG noemt enkele beschreven gevallen waarin kinderen eitjes binnenkregen en rondtrekkende larven weefsels beschadigden, met oogschade en zelfs blindheid als gevolg. Volgens ESCCAP Benelux blijkt uit bloedonderzoek dat gemiddeld 19% van de Nederlandse bevolking wel eens een besmetting heeft doorgemaakt. Meestal merkt iemand daar niets van. Als er klachten zijn, lijken die volgens ESCCAP veel op griep, soms met long- en leverproblemen en bij uitzondering oogklachten. Kinderen lopen volgens ESCCAP meer kans op herhaalde besmetting dan volwassenen. Voor vragen over spoelworminfecties bij mensen verwijst ESCCAP naar de huisarts.
Lintworminfecties komen bij mensen volgens het LICG niet veel voor. Meestal gaat het om kinderen die besmette vlooien binnenkregen. Regelmatig ontwormen en regelmatig tegen vlooien behandelen verkleint volgens het LICG het risico. Meer over vlooien, ook bij katten, lees je in vlooien bij je hond.
Om besmetting te voorkomen, noemt ESCCAP Benelux:
- ontlasting uit de kattenbak, de tuin en de zandbak zorgvuldig opruimen en niet in de GFT-bak gooien;
- de kattenbak regelmatig verschonen en vaste ligplaatsen regelmatig schoonmaken;
- zandbakken afdekken, zodat honden en katten er niet in kunnen;
- handen wassen na het tuinieren en na het opruimen van poep, en bij kinderen de nagels kort houden en de handen laten wassen na het spelen en voor het eten;
- groente en fruit goed wassen en geen rauw vlees voeren.
Verse poep geeft volgens ESCCAP geen direct risico, want de eitjes worden pas na enkele weken besmettelijk. Gewone schoonmaakmiddelen en desinfectantia doden ze niet.
Noteer wanneer je kat is ontwormd
ESCCAP Benelux raadt aan elke ontworming te noteren, bijvoorbeeld in het dierenpaspoort of een vaccinatieboekje, op de plek die daarvoor bedoeld is en niet bij de entingen. Welke papieren je verder bewaart, staat in wat in het medisch dossier van je huisdier hoort (in het Engels). Over de vaccinaties van je kitten lees je meer in vaccinaties voor je puppy en kitten. Hoe het bij een hond gaat, staat in ontwormen van je hond.
Ontwormen bijhouden met Pawza
Een schema helpt alleen als je weet wanneer de vorige keer was. Pawza is een app van Lagerland Apps voor het gezondheidsdossier van je huisdier, op iPhone en iPad. Je voegt een medicijn toe met de dosis en een terugkerende herinnering. Tik je in de melding op ‘Gegeven’, dan is de dosis vastgelegd. Een herinnering is eenmalig of keert dagelijks, wekelijks, maandelijks of jaarlijks terug. Herinneringen, medicijnen en het verzorgingslogboek zitten in de gratis versie, voor één huisdier.
Pawza is geen medisch hulpmiddel en geeft geen advies over middelen of schema’s: het ritme dat je met je dierenarts afspreekt, voer je zelf in. De prijzen en de proefperiode van Pawza Pro staan op de pagina van de app.
Bronnen, geraadpleegd op 19 november 2026
- LICG: Ontwormen van uw kat, Verzorging van uw kitten, De kitten-checklist, Uw kat binnen of buiten?, Een pil toedienen aan uw kat en Toedienen van een spot-on bij de kat.
- ESCCAP Benelux: Modulaire richtlijnen wormbestrijding bij hond en kat, Spoelwormenbestrijding bij hond en kat (folder) en Hoe bescherm ik mijn huisdieren tegen parasieten.
Vragen
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je een kat ontwormen?
Hoe vaak ontworm je een kitten?
Moet je een binnenkat ontwormen?
Welke symptomen geven wormen bij een kat?
Kun je ontlastingsonderzoek laten doen in plaats van ontwormen?
Welke vorm van een wormmiddel is er: pil, pasta of spot-on?
Kun je wormen van je kat krijgen?
Genoemd in dit artikel
Apps in dit artikel
Meer uit de blog