Blog · · 8 min lezen · Bijgewerkt
Ontwormen hond: hoe vaak bij een puppy en bij een volwassen hond
Een puppy ontworm je volgens het LICG en ESCCAP Benelux vanaf een leeftijd van 2 weken, een volwassen hond gemiddeld 4 keer per jaar. Hier lees je beide puppyschema’s, wanneer vaker ontwormen verstandig is en wat ontlastingsonderzoek kan. Ook de zogende teef, de kat en je kinderen komen aan bod.
Een puppy ontworm je volgens het LICG en ESCCAP Benelux vanaf een leeftijd van 2 weken. Voor een volwassen hond noemt ESCCAP Benelux gemiddeld 4 keer per jaar en het LICG ten minste 4 keer per jaar. De cijfers op deze pagina komen van het LICG en ESCCAP Benelux, geraadpleegd op 19 november 2026. Dit is geen diergeneeskundig advies: welk middel en welk schema bij je hond passen, bespreek je met je dierenarts.
Ontwormen van een puppy: het schema
Volgens het LICG heeft vrijwel elke pup spoelwormen. De besmetting begint al in de baarmoeder en gaat na de geboorte door via de moedermelk. ESCCAP Benelux schrijft daarom dat jonge honden en katten bijna altijd spoelwormen hebben. Het ontwormen begint dus vroeg. De Nederlandstalige bronnen geven twee schema’s, die in de eerste weken verschillen:
| Bron | Schema voor een puppy |
|---|---|
| LICG, Wormen bij de hond | vanaf 2 weken; daarna elke 2 weken tot 2 weken nadat de pup bij de moeder weg is; dan elke maand tot en met 6 maanden |
| ESCCAP Benelux, richtlijn wormbestrijding | vanaf 2 weken; elke 2 weken tot 2 weken na het spenen; daarna maandelijks tot een half jaar |
| ESCCAP Benelux, folder ‘Spoelwormenbestrijding bij hond en kat’ | op 2, 4, 6 en 8 weken; daarna elke maand tot een half jaar |
Het LICG en de richtlijn tellen door tot 2 weken na het spenen, de folder noemt vaste leeftijden. Alle drie gaan daarna door met maandelijks ontwormen tot de pup een half jaar oud is. Welk schema je pup volgt, spreek je met je dierenarts af.
ESCCAP raadt aan een pup te kopen die volgens voorschrift is ontwormd. Volgens de folder is een ‘ontwormde’ pup die te koop staat vaak maar één of twee keer behandeld; in het eerste levensjaar moet dat nog een aantal keren gebeuren. Na 6 maanden overleg je volgens het LICG het best met je dierenarts welk schema bij je hond past.
Een volwassen hond ontwormen: hoe vaak per jaar?
Voor een volwassen hond geven de bronnen bijna hetzelfde getal:
- LICG: als algemene richtlijn ten minste 4 keer per jaar.
- ESCCAP Benelux: gemiddeld 4 keer per jaar, ook als je geen wormen ziet. De richtlijn voor dierenartsen spreekt van minimaal 4 keer per jaar als algemene aanbeveling.
Het LICG raadt aan om per hond met de dierenarts te bepalen hoe vaak je tegen welke wormen ontwormt. De dierenarts schat daarvoor in hoeveel risico je hond loopt. Het LICG noemt onder meer:
- leeftijd en gezondheid: pups en oudere honden lopen meer risico dan volwassen honden;
- de omgeving: honden die met meerdere andere honden samenleven of veel buiten zijn, zoals boerderijhonden en jachthonden;
- voeding: rauwe vis, rauw vlees, karkassen, knaagdieren of slakken;
- het buitenland: een vakantie of een hond die uit het buitenland is geïmporteerd;
- mensen in huis: veel contact met kleine kinderen, ouderen, zwangere vrouwen of mensen met een verminderde weerstand.
Vaker dan 4 keer per jaar ontwormen raadt het LICG aan bij wedstrijdhonden, werkhonden, therapiehonden en honden die met kleine kinderen in huis wonen. ESCCAP Benelux vindt vaker ontwormen raadzaam in huishoudens met jonge kinderen of met iemand van wie het afweersysteem minder goed werkt, tot zelfs maandelijks. De ESCCAP-richtlijn legt uit waarom: na een nieuwe besmetting duurt het iets meer dan 4 weken voordat een hond spoelwormeitjes uitscheidt. Bij volwassen honden voorkomt maandelijks ontwormen daardoor grotendeels dat het zover komt.
Ontlastingsonderzoek als alternatief
Ontwormen volgens een vast schema is niet de enige aanpak. Volgens het LICG en ESCCAP kun je ook regelmatig de ontlasting laten onderzoeken en ontwormen als er wormeneitjes in zitten. De ESCCAP-richtlijn noemt een onderzoek elke maand of elke 3 maanden. Een onderzoek zonder eitjes is volgens het LICG geen 100% garantie: zijn er weinig eitjes of scheidt een besmette hond nog geen eitjes uit, dan vindt het onderzoek (nog) niets. Hoe vaak een onderzoek bij je hond past, bespreek je met je dierenarts.
Een drachtige of zogende teef
Een drachtige teef kun je volgens het LICG beter niet ontwormen. Zijn de pups er, dan behandel je de moeder samen met hen: ze likt hun ontlasting op en kan daardoor anders zelf besmet raken. Ook ESCCAP Benelux noemt zogende teven telkens tegelijk met de pups ontwormen. Bespreek de timing met je dierenarts.
Welk middel en wat je niet ziet
Een wormmiddel werkt niet tegen elke worm: volgens de ESCCAP-folder doodt een lintwormmiddel geen spoelwormen en andersom. ESCCAP Benelux noemt middelen die werken tegen spoelwormen, verkrijgbaar bij de dierenarts en de dierenspeciaalzaak. Volgens het LICG weet je dierenarts of dierenspeciaalzaak welk middel het best bij je hond past.
Een besmetting zie je vaak niet. Een pup met spoelwormen heeft volgens het LICG vaak een ‘wormenbuikje’: een dikke buik bij een verder magere pup die slecht groeit, soms met diarree, gasvorming of braken. Bij een volwassen hond valt een besmetting meestal niet duidelijk op; soms is de ontlasting wat dun en is de hond niet echt fit. De dierenarts kan de eitjes onder de microscoop in de ontlasting zien.
Lintworm, vlooien en vakantie
Spoelwormen zijn niet de enige wormen:
- Lintworm (Dipylidium caninum): volgens het LICG de meest voorkomende lintworm bij de hond in Nederland. Vlooienlarven nemen de eitjes op; een hond raakt besmet als hij een besmette vlo inslikt. Daarom noemt het LICG goede vlooienbestrijding naast ontwormen essentieel. Meer daarover lees je in vlooien bij je hond.
- Vossenlintworm: komt volgens het LICG vooral voor in Centraal- en Oost-Europa, maar ook in Limburg, de Belgische Ardennen, Duitsland en een deel van Frankrijk. De hond wordt er zelf niet ziek van, maar scheidt de eitjes uit en kan zo mensen besmetten. Voor gebieden waar de vossenlintworm voorkomt, noemt ESCCAP Benelux maandelijks ontwormen voor honden die jagen of kleine prooidieren eten.
- Vakantie: in het buitenland kan je hond wormen oplopen die daar voorkomen. De hartworm (Dirofilaria immitis) komt volgens het LICG in Nederland niet voor, wel in landen als Frankrijk (tot de hoogte van Parijs), Italië en andere landen rond de Middellandse Zee. Muggen brengen hem over. De hondenlintworm komt binnen Europa vooral voor in Zuid- en Zuidoost-Europa. Gaat je hond mee naar een land met hartworm, dan raadt het LICG een beschermend middel van de dierenarts aan.
De Franse hartworm (Angiostrongylus vasorum) is een andere worm. Volgens het LICG zijn er sinds 2007 ook in Nederland gevallen gemeld bij honden die niet in het buitenland waren geweest.
Spoelwormen en je kinderen
De hondenspoelworm is een zoönose: een ziekte die van dier op mens kan overgaan. Volgens ESCCAP Benelux blijkt uit bloedonderzoek dat “gemiddeld 19% van de Nederlandse bevolking wel eens een besmetting heeft doorgemaakt”. Meestal merkt iemand daar niets van. Zijn er wel klachten, dan lijken die volgens ESCCAP veel op griep; soms zijn er long- en leverproblemen en bij uitzondering oogklachten. Het LICG noemt vooral jonge kinderen die in gras of zand spelen en daarna hun handen in de mond steken. Kinderen lopen volgens ESCCAP ook meer kans dan volwassenen om opnieuw besmet te raken. Voor vragen over een besmetting bij jezelf of je kind verwijst ESCCAP naar de huisarts.
Wat de bronnen noemen om besmetting te voorkomen:
- ontlasting van je hond direct opruimen en niet in de GFT-bak gooien;
- je hond niet uitlaten bij kinderspeelplaatsen;
- zandbakken afdekken, zodat honden en katten er niet in kunnen;
- handen wassen na het tuinieren, na het opruimen van poep en voor het eten; kinderen wassen hun handen na het spelen;
- groente en fruit goed wassen.
Verse poep geeft volgens ESCCAP geen direct risico: de eitjes worden pas na enkele weken besmettelijk. Gewone schoonmaakmiddelen en desinfectantia doden ze niet.
En de kat?
ESCCAP Benelux geeft ook een schema voor katten. Kittens raken niet al in de baarmoeder besmet, dus het ontwormen begint later dan bij een pup. De richtlijn noemt een start op 3 weken, daarna elke 2 weken tot 2 weken na het spenen en vervolgens maandelijks tot een half jaar. De folder noemt 3, 5 en 7 weken en daarna elke maand tot een half jaar. Zogende poezen ontworm je tegelijk met de kittens.
Een volwassen kat ontworm je volgens ESCCAP gemiddeld 4 keer per jaar, ook als je geen wormen ziet. Dat geldt volgens de folder ook voor een kat die nooit buiten komt: via modderschoenen, bezoek van andere dieren, zand en stof is er altijd contact met de buitenwereld. Aan een kat met spoelwormen zie je meestal weinig; soms zijn er diarree, braken, een doffe vacht en een enkele keer hoesten. Het schema voor je kat bespreek je met je dierenarts.
Noteer wanneer je hond is ontwormd
ESCCAP Benelux raadt aan elke ontworming te noteren, bijvoorbeeld in het dierenpaspoort of een vaccinatieboekje, op de plek die daarvoor bedoeld is en niet bij de entingen. Welke papieren je verder bewaart, staat in wat in het medisch dossier van je huisdier hoort (in het Engels). Over de vaccinaties zelf lees je meer in vaccinaties voor je puppy en kitten.
Ontwormen bijhouden met Pawza
Een schema helpt alleen als je weet wanneer de vorige keer was. Pawza is een app van Lagerland Apps voor het gezondheidsdossier van je huisdier, op iPhone en iPad. Je voegt een medicijn toe met de dosis en een terugkerende herinnering. Tik je in de melding op ‘Gegeven’, dan is de dosis vastgelegd. Een herinnering is eenmalig of keert dagelijks, wekelijks, maandelijks of jaarlijks terug. Herinneringen, medicijnen en het verzorgingslogboek zitten in de gratis versie, voor één huisdier.
Pawza is geen medisch hulpmiddel en geeft geen advies over middelen of schema’s: het ritme dat je met je dierenarts afspreekt, voer je zelf in. De prijzen en de proefperiode van Pawza Pro staan op de pagina van de app.
Bronnen, geraadpleegd op 19 november 2026
Vragen
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet je een hond ontwormen?
Hoe vaak ontworm je een puppy?
Moet je een hond ontwormen als je geen wormen ziet?
Kun je in plaats van ontwormen ook ontlastingsonderzoek laten doen?
Mag je een drachtige of zogende teef ontwormen?
Kunnen kinderen besmet raken met wormen van de hond?
Hoe vaak ontworm je een kat?
Welk wormmiddel is geschikt voor mijn hond?
Genoemd in dit artikel
Apps in dit artikel
Meer uit de blog