Blog · · 12 min lezen · Bijgewerkt
Vlooien bij je hond: herkennen, bestrijden en een teek verwijderen
Vlooien ontdek je vaak pas als er al aardig wat zijn. Een teek haal je zo snel mogelijk weg. Hier lees je volgens het LICG en Thuisarts hoe je vlooien herkent, waarom je ook je huis behandelt, wat vlooien betekenen voor je kat en voor jezelf en hoe je een teek verwijdert.
Vlooien bij je hond herken je met een vlooienkam. Je bestrijdt ze op je hond en in huis tegelijk. Een teek haal je zo snel mogelijk uit de huid. De feiten op deze pagina komen van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren (LICG) en Thuisarts, geraadpleegd op 19 november 2026. Dit is geen diergeneeskundig advies: welk middel bij je hond past, bespreek je met je dierenarts.
Vlooien bij je hond herkennen
Tussen de vacht zijn vlooien lastig te vinden. Volgens het LICG merk je een besmetting vaak pas als er al aardig wat vlooien zijn: je hond heeft jeuk en krabt veel. Soms merk je het aan jeukende rode plekjes op je eigen onderbenen.
Zo controleer je het:
- Leg een lichtgekleurd laken neer en kam je hond er zorgvuldig boven met een vlooienkam.
- Kam de hele hond, maar let extra op de oksels, de liezen en de staartbasis.
- Zoek op de lichte ondergrond naar vlooien of vlooienpoepjes: zwarte of donkerrode korrels.
- Twijfel je, leg het korreltje dan op een vochtige tissue. Een vlooienpoepje laat een rood spoor achter: resten van het bloed waarvan de vlo leeft.
Is je hond allergisch voor het speeksel van vlooien, dan zie je volgens het LICG meer: kale plekken, afgebroken haren, een rode, ontstoken huid en korstjes, vaak bij de onderrug en de staart en soms op de buik en de dijen. Voor zo’n allergie zijn weinig vlooien nodig: een beet per week houdt hem al in stand.
Met hygiëne hebben vlooien volgens het LICG niets te maken. In principe kan elk dier ze krijgen.
Waarom vlooien meer zijn dan jeuk
Een vlo spuit bij het bijten speeksel in, zodat het bloed niet stolt. Dat speeksel geeft jeuk en de beet doet pijn. Het LICG noemt nog meer risico’s:
- Lintworm. Vlooien kunnen de eitjes van de lintworm (Dipylidium caninum) overbrengen. Eet je hond een besmette vlo op, bijvoorbeeld bij het likken van zijn vacht, dan groeit in zijn darmen een volwassen lintworm. Ook kinderen kunnen zo besmet raken. Over ontwormen lees je meer in je hond ontwormen.
- Andere ziekten. Vlooien kunnen onder meer de bacterie Bartonella overdragen, die bij mensen kattenkrabziekte veroorzaakt.
- Pups. Bij pups kunnen vlooien zoveel bloed zuigen dat bloedarmoede ontstaat. Het dier kan daardoor verzwakken en bij erg veel vlooien zelfs sterven. ‘Nestvlooitjes’ zijn volgens het LICG gewone vlooien en geen aparte, minder schadelijke soort.
Vlooien bestrijden: hond en huis tegelijk
Een volwassen vlo leeft op je hond. Een vrouwtje legt enkele tientallen eitjes in de vacht; die vallen op de grond, vooral bij manden en ligplekken. Uit de eitjes komen larven, die zich in een cocon verpoppen. Onder ideale omstandigheden duurt de hele cyclus volgens het LICG zo’n 2 tot 3 weken. In een cocon kan een vlo maandenlang wachten, soms langer dan een half jaar.
Het LICG noemt de vlooien op je hond daarom een topje van de ijsberg: 1 tot 10% van de vlooienpopulatie is volwassen, meer dan 90% bestaat uit eieren, larven en poppen. Alleen de volwassen vlooien bestrijden is dus niet genoeg. Om de cyclus te doorbreken behandel je de omgeving tegelijk.
Het dier behandelen
Het aanbod is volgens het LICG overweldigend: druppels (spot-on), tabletten, poeders, shampoos, sprays, bandjes en injecties. Ze verschillen onder meer in werkzame stof, werking, effectiviteit en veiligheid. Sommige doden de volwassen vlo, andere remmen de groei van eitjes en larven en sommige doen allebei. Een succesvolle behandeling combineert een middel tegen volwassen vlooien met een middel tegen eitjes en larven. Wat het LICG over de vormen schrijft:
| Vorm | Wat het LICG schrijft |
|---|---|
| Spot-on (druppels in de nek) | Op de huid aanbrengen, niet op de vacht, en niet inwrijven. Meestal maandelijks herhalen. Gaat je hond vaak in bad, dan is een ander middel beter, bijvoorbeeld een tablet. Meestal kan maar één spot-on tegelijk. |
| Tabletten | De tabletten die het uitkomen van eitjes tegengaan, geef je meestal eens per maand, over het algemeen één soort tegelijk. Ze werken niet tegen volwassen vlooien en larven die er al zijn. Andere tabletten doden alleen volwassen vlooien en werken maar heel kort. |
| Vlooienband | Oudere typen werken soms slecht en zijn niet altijd veilig; nieuwere typen zijn efficiënt en werken langer. Een dier kan aan de band blijven hangen: kies een veiligheidssluiting die dan breekt. Houd andere dieren en kleine kinderen bij de band weg. |
| Shampoo | Haalt vlooien weg, maar werkt vaak niet lang. Meer geschikt als aanvulling, bijvoorbeeld naast tabletten. Niet zomaar te combineren met een spot-on. |
| Poeder en spray | Werken vaak maar kort en beschermen vaak alleen tegen volwassen vlooien. Sommige zijn giftig voor vissen, reptielen en soms katten. |
Aan etherische oliën of knoflook wordt wel een vlooienwerende werking toegeschreven, maar naar de veiligheid en werkzaamheid ervan zijn volgens het LICG geen uitgebreide studies gedaan. Sommige natuurlijke stoffen kunnen giftig zijn voor je dier.
Het huis behandelen
De eerste stap is volgens het LICG goed stofzuigen, vooral waar je hond veel ligt, en ook in de auto. Dierenkleedjes was je regelmatig. Haal na het stofzuigen de zak buiten uit de stofzuiger, plak hem dicht en gooi hem weg. Weggekropen larven en poppen zuig je moeilijk op, dus meestal is ook een omgevingsspray of poeder nodig. Gebruik die volgens de bijsluiter en houd andere dieren, zoals knaagdieren, vogels en vissen, uit de buurt.
Gebruik je regelmatig een middel dat de ontwikkeling van vlooieneitjes remt, dan hoef je de omgeving op den duur niet steeds mee te behandelen: de eitjes komen dan niet meer uit.
Zo voorkom je dat het misgaat
Volgens het LICG mislukt een bestrijding als een middel niet goed of in een verkeerde dosering wordt gegeven, als je de behandeling onregelmatig herhaalt of als de omgeving onvoldoende wordt behandeld. Daarom:
- Behandel volgens het schema in de bijsluiter: sla niets over en behandel niet vaker. Meer is niet beter, want veel van deze stoffen zijn in een te hoge dosering giftig.
- Gebruik nooit twee middelen tegelijk op je hond, zoals een vlooienband samen met een spot-on.
- Behandel alle dieren tegelijk.
- Komt je hond regelmatig buiten of in contact met andere dieren, bijvoorbeeld in een pension, dan raadt het LICG aan het hele jaar preventief te behandelen. Wacht niet tot je vlooien ziet rondkruipen, want dan is de besmetting vaak al hoog. Gaat je hond maar eens per jaar naar een pension, dan is behandelen vlak ervoor en vlak erna volgens het LICG genoeg.
- Heeft je hond een vlooienallergie, dan is het belangrijk elke vlo te voorkomen. Behandel preventief, ook de andere dieren in huis.
- Zwemt je hond graag, kijk dan in de bijsluiter hoelang je na het aanbrengen moet wachten. Een vlooienband doe je af voor het zwemmen.
Niet elk hondenras verdraagt volgens het LICG elk middel. Honden met een mutatie in het MDR1-gen (ook ABCB1-gen genoemd) zijn gevoeliger voor vergiftiging met bepaalde middelen tegen parasieten, zoals moxidectine. De mutatie komt onder meer voor bij collie-achtigen, Australian shepherds, Duitse herders, Shetland sheepdogs, witte herders en bobtails. Met een DNA-onderzoek is vast te stellen of je hond de mutatie heeft. Vraag je dierenarts om advies.
Vlooien bij hond en kat
Honden en katten kunnen volgens het LICG dezelfde vlooien hebben. Er komen vooral twee soorten voor, de hondenvlo en de kattenvlo. De kattenvlo is ook bij de hond de meest voorkomende. Heeft een van je huisdieren vlooien, dan kunnen de andere besmet raken. Behandel daarom alle dieren in huis tegelijk, ook konijnen en cavia’s, met een middel dat bij elke diersoort past.
Gebruik nooit een middel voor honden bij een kat. Het LICG noemt permethrin als voorbeeld: bij de hond goed te gebruiken, voor de kat uiterst schadelijk, zelfs in de lage doseringen voor pups. Het kan het zenuwstelsel beschadigen, met soms de dood als gevolg. Gebruik daarom bij een kat nooit permethrin of vergelijkbare insecticiden zoals deltamethrin. Ook een hond die met een kat samenleeft met zo’n middel behandelen is volgens het LICG niet zonder risico. Sommige producenten raden daarom aan hond en kat na de behandeling enkele dagen gescheiden te houden. Het LICG adviseert dan een middel dat niet schadelijk is voor je kat. Voor konijnen kunnen middelen voor honden of katten ook (zeer) giftig zijn.
Vlooien van je hond op mensen
Ook mensen kunnen volgens het LICG last krijgen van vlooienbeten, vooral op de onderbenen. Een beet kan erg jeuken. Word je zelf niet gebeten, dan kan je hond toch vlooien hebben: de vlo heeft liever het bloed van je huisdier. Word je wel gebeten, dan is er volgens het LICG vaak al een behoorlijke plaag.
Een plaag ontstaat vaak na een vakantie. Zolang er geen gastheer is, blijven de jonge vlooien in hun cocon. Kom je thuis, dan komen ze volgens het LICG allemaal tegelijk tevoorschijn.
Een teek bij je hond verwijderen
Teken bijten zich vast in de huid en zuigen bloed. Volgens het LICG kunnen ze ziekten overbrengen, zoals de ziekte van Lyme, babesiose, ehrlichiose en anaplasmose. Daarom haal je een teek zo snel mogelijk weg, bij je hond en bij jezelf.
Zo verwijder je de teek volgens het LICG:
- Gebruik een tekenpincet, tekenlasso of ander hulpmiddel dat daarvoor is gemaakt.
- Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast.
- Trek hem recht omhoog, zonder te draaien. Een teek schroeft zich niet in de huid. Door draaien kunnen de monddelen achterblijven.
- Knijp niet in het lijfje. Verdoven met alcohol of olie is onnodig.
- Ontsmet de wond met 70% alcohol of jodium en noteer de datum waarop je de teek verwijderde.
Kijk goed voordat je trekt: soms worden andere bobbeltjes of de tepels van een hond voor een teek aangezien.
Hoe snel moet een teek eruit?
Zo snel mogelijk. Haal je de teek binnen 24 uur weg, dan is de kans op overdracht van ziekten volgens het LICG vrij klein. Toch zijn er gevallen bekend waarin ziekteverwekkers al binnen 18 uur waren overgedragen. Een volgezogen teek valt makkelijk op, maar zit dan al te lang vast.
Welke ziekten kunnen teken bij een hond veroorzaken?
Het LICG beschrijft vier ziekten:
- Ziekte van Lyme. Komt ook in Nederland voor. Meestal worden honden na een infectie niet ziek en hebben ze geen of nauwelijks verschijnselen.
- Babesiose. De parasiet breekt de rode bloedcellen af. De eerste verschijnselen zijn sloomheid, minder eten en koorts, meestal zo’n 10 tot 20 dagen na de besmetting. Daarna kunnen bloedarmoede en geelzucht volgen en kan de urine roodbruin worden. Met tijdige behandeling door de dierenarts kan de hond herstellen. Zonder behandeling overlijdt hij er uiteindelijk vaak aan.
- Ehrlichiose. Wordt vooral overgebracht door de bruine hondenteek, die in Nederland niet in de natuur voorkomt, maar onder meer wel in Zuid-Europa. Honden die op vakantie waren of uit zulke landen komen, brengen de teek sporadisch mee.
- Anaplasmose. Wordt vooral overgedragen door de schapenteek. Honden krijgen niet altijd verschijnselen; als ze die wel krijgen, lijken ze op ehrlichiose: koorts, niet willen eten, sloomheid en soms kreupelheid.
Merk je na een tekenbeet bij je hond sloomheid, minder eten of koorts, neem dan contact op met je dierenarts.
Teken voorkomen
Het LICG noemt drie maatregelen. Bescherm je hond met een middel tegen teken (er zijn sprays, druppels en tekenbanden), controleer hem dagelijks en loop liever niet met hem door lang gras en struikgewas. Heeft je hond door gras en struiken gelopen, kam dan de vacht door en voel met je handen of er iets zit. De middelen doden een teek vaak pas als die al enige tijd op het lichaam zit. Middelen voor honden kunnen giftig zijn voor katten: kies er altijd een voor de juiste diersoort.
Een teek in je eigen huid
Voor een teek bij jezelf geeft Thuisarts een vergelijkbaar advies. Trek de teek zo snel mogelijk met een pincet of tekentang uit je huid, zonder te draaien. Doe vooraf niets op de plek: geen alcohol, olie, nagellak of zeep. Maak het wondje daarna schoon met alcohol of jodium; heb je die niet, spoel het dan met water.
Blijft de kop van de teek zitten, dan is dat volgens Thuisarts niet erg: het stukje komt vanzelf uit je huid, net als een splinter, al kan de huid er wel ontsteken. Maak een foto van de plek, zodat je de komende weken kunt zien of er een vlek of ring ontstaat.
Volgens Thuisarts is de kans op de ziekte van Lyme klein: 2 of 3 van de 100 mensen met een teek krijgen het. Haal je de teek binnen 24 uur weg, dan is de kans kleiner dat hij de bacterie doorgeeft. Bel dezelfde dag je huisarts of de huisartsenspoedpost als:
- het niet lukt de teek te verwijderen;
- de teek 24 uur of langer in je huid zat;
- je op de plek of elders op je lichaam een rode of donkerpaarse vlek of ring krijgt die groter wordt;
- je je ziek voelt, met koorts, hoofdpijn, spierpijn en moeheid;
- je een of meer dikke en pijnlijke gewrichten krijgt;
- je pijn, tintelingen of minder kracht krijgt in je arm, been of romp, opeens dubbel ziet of de ene helft van je gezicht opeens verlamd is.
Behandeldata bijhouden met Pawza
Een bestrijding mislukt volgens het LICG onder meer als je de behandeling onregelmatig herhaalt. Het helpt dus om te weten wanneer de vorige keer was.
Pawza is een app van Lagerland Apps voor het gezondheidsdossier van je huisdier, op iPhone en iPad. Je voegt een medicijn toe met de dosis en een terugkerende herinnering. Tik je in de melding op ‘Gegeven’, dan is de dosis vastgelegd. Een herinnering is eenmalig of keert dagelijks, wekelijks, maandelijks of jaarlijks terug: noemt de bijsluiter een maandelijkse behandeling, dan stel je een maandelijkse herinnering in. Herinneringen, medicijnen en het verzorgingslogboek zitten in de gratis versie, voor één huisdier. Je hebt geen account nodig en je gegevens blijven op je apparaat, met optionele synchronisatie via je eigen iCloud.
Pawza is geen medisch hulpmiddel en geeft geen advies over middelen of schema’s: wat je dierenarts of de bijsluiter zegt, voer je zelf in. De prijzen en de proefperiode van Pawza Pro staan op de pagina van de app.
Over vaccinaties lees je meer in vaccinaties voor je puppy en kitten. Welke papieren van je huisdier je bewaart, staat in wat in het medisch dossier van je huisdier hoort (in het Engels).
Bronnen, geraadpleegd op 19 november 2026
Vragen
Veelgestelde vragen
Hoe herken je vlooien bij je hond?
Hoe bestrijd je vlooien bij je hond?
Kunnen vlooien van mijn hond op mensen springen?
Moet ik mijn kat ook behandelen als mijn hond vlooien heeft?
Hoe verwijder je een teek bij een hond?
Hoe snel moet een teek eruit?
Wanneer ga je met een teek naar de dierenarts?
Wat doe je als je zelf een teek hebt?
Genoemd in dit artikel
Apps in dit artikel
Meer uit de blog