Black Friday: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot en met Cyber Monday de helft.Black Friday begint vroeg: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot en met Cyber Monday de helft.Black Friday-weekend: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot en met maandagavond de helft.Cyber Monday is de laatste dag: in 18 apps kost de levenslange ontgrendeling tot middernacht de helft.

Code BLACKFRIDAY2026 Bekijk de aanbiedingen
Lagerland Apps

Blog · · 7 min lezen

Fooi in Nederland: hoeveel geef je, is het verplicht en hoe zit het met belasting?

Fooi geven is in Nederland een keuze van de gast. Op deze pagina lees je wat gasten volgens een enquête uit mei 2025 meestal geven, wat Koninklijke Horeca Nederland (KHN) zegt over verplichte fooi en wat de Belastingdienst over fooien schrijft. Verder staat er hoe je de rekening splitst als een groep fooi geeft.

Fooi geven is in Nederland een keuze. KHN, de brancheorganisatie van de horeca, noemt fooien altijd vrijwillig. De cijfers en regels hieronder komen van Lightspeed, De CaféKrant, KHN en de Kennisgroep van de Belastingdienst, geraadpleegd op 19 november 2026. Dit is geen belastingadvies.

Is fooi verplicht in Nederland?

Nee. KHN schrijft dat fooien volgens de Nederlandse wet- en regelgeving altijd vrijwillig zijn. Met een fooi toont de gast waardering voor goede service; als vervanging van loon of als verplichte toeslag om de omzet te verhogen is ze volgens KHN niet bedoeld.

Bij het afrekenen bieden steeds meer horecazaken op de pinautomaat een keuzemenu aan, met de fooi als bedrag of als percentage van de rekening. Volgens KHN mag een zaak geen verplichte fooi of service charge zonder duidelijke afstemming met de gast op de rekening zetten, en dus ook niet standaard op de pinautomaat. Fooi aanmoedigen of standaardopties voorstellen vindt KHN prima, zolang de gast altijd kan kiezen om geen fooi te geven.

Servicekosten zijn iets anders. Een service charge mag volgens KHN technisch op de rekening staan, maar is verplicht en hoort bij de omzet van het bedrijf. Een fooi is volledig bestemd voor het personeel.

Hoeveel fooi geven gasten in Nederland?

Hoeveel fooi je geeft, bepaal je zelf. Wat andere gasten doen, staat in een enquête van Lightspeed, een aanbieder van kassa- en betaalsystemen, uitgevoerd in mei 2025 met OnePoll onder restaurantbezoekers uit Nederland. Het persbericht (18 december 2025) noemt in de eerste alinea 1.000 Nederlandse restaurantbezoekers en in de verantwoording 1.371. De uitkomsten over het bedrag:

Fooi bij een restaurantbezoek Aandeel van de ondervraagden
5 tot 10% van de rekening 37%
1 tot 5% van de rekening 33%
Helemaal geen fooi 16%
Meer dan 15% minder dan 3%

Lightspeed rapporteert de fooi in bandbreedtes. De grootste groep geeft 5 tot 10%; op een rekening van 84 euro is dat 4,20 tot 8,40 euro. Volgens Lightspeed worden er minder en lagere fooien gegeven, en is inflatie (45%) een belangrijke reden om geen of minder fooi te geven.

KHN noemt een onderzoek van het consumentenprogramma Radar, waaruit blijkt dat ongeveer 40% van de gasten fooi geeft in de horeca. Dat onderzoek is grotendeels door Nederlandse respondenten ingevuld. Het is een ander onderzoek dan dat van Lightspeed.

De CaféKrant schreef op 2 september 2025 over een Lightspeed-onderzoek onder duizend consumenten in Nederland die het afgelopen jaar een restaurant bezochten. Daarin zegt 38% altijd fooi te geven na een uitgebreide lunch of een diner, en geeft 27% nooit fooi bij afhaal- of bezorgmaaltijden. In het buitenland geeft 17% vaker fooi dan thuis, en in exclusieve restaurants geeft 11% vaker en meer. Een kwart (25%) geeft liever contant fooi dan elektronisch.

Wanneer is fooi gepast?

Over de vraag wanneer fooi gepast is, lopen de meningen in de enquête van mei 2025 ver uiteen:

  • 33% vindt dat maaltijdbezorgers een fooi mogen verwachten.
  • 23% vindt dat bij koffiebars en theesalons.
  • 11% vindt fooi gepast bij bestellen aan de bar en 8% bij zelfbediening.
  • Van de Nederlanders boven de 55 jaar vindt 58% dat in geen van deze situaties fooi verwacht mag worden, tegen 31% van de jongeren onder de 34 jaar.

Over afschaffen zijn de ondervraagden verdeeld: 36% vindt dat fooien helemaal moeten verdwijnen en 34% vindt van niet. Maar 19% staat positief tegenover meer betalen voor een maaltijd als de fooi daarvoor verdwijnt; 47% wijst dat af.

Fooi en de pinautomaat

Voorgestelde percentages op de pinautomaat stuiten op weerstand. In de enquête van mei 2025 voelt 31% zich onder druk gezet om een bepaald percentage te kiezen; het persbericht noemt voor het jaar daarvoor 39% die fooisuggesties te dwingend vond. In het onderzoek uit De CaféKrant ervaart 39% automatische fooisuggesties als te dwingend. Voor 42% van de Nederlandse consumenten voelt fooi geven in een restaurant niet als een vrijblijvende keuze; bij de 18- tot 24-jarigen voelt 60% zich verplicht.

Bijna een derde (30%) van de 18- tot 24-jarigen vindt het lastig uit te rekenen welk bedrag bij de voorgestelde percentages hoort. Bij de 65-plussers is dat 5%.

Wie krijgt de fooi?

Volgens de Kennisgroep van de Belastingdienst (standpunt KG:204:2025:7 van 1 mei 2025) komen fooien de werknemers toe. De werkgever mag geen zeggenschap hebben over de besteding ervan. Hij mag fooien dus niet, ook niet gedeeltelijk, besteden aan activiteiten of cadeaus voor het personeel en ze niet voor zichzelf houden, bijvoorbeeld om een kastekort aan te vullen of een loonverplichting te dekken. De Kennisgroep baseert dat op artikel 7:631, tweede lid, van het Burgerlijk Wetboek.

Een regeling waarbij fooien worden verzameld en volgens een verdeelsleutel onder alle werknemers worden verdeeld, lijkt volgens de Kennisgroep civielrechtelijk toegestaan. In de casus van het standpunt verdeelt een restaurant de contante en gepinde fooien naar rato van het aantal gewerkte uren.

KHN beschrijft het zo: de ondernemer draagt een vrijwillige fooi volledig over aan de medewerkers, die haar onderling verdelen.

Belasting over fooi

Volgens de Kennisgroep geeft de werknemer het werkelijke bedrag aan fooien op in de aangifte inkomstenbelasting, ongeacht of de werkgever inhoudingsplichtig is. KHN schrijft hetzelfde: medewerkers zijn zelf verantwoordelijk voor het opgeven van ontvangen fooien.

Voor de werkgever hangt het af van het loon. In de casus van de Kennisgroep betaalt een restaurant het loon volgens de cao en heeft het bij de arbeidsvoorwaarden geen rekening gehouden met fooien. De fooien zijn dan loon van derden waarvoor de werkgever niet inhoudingsplichtig is. Voor fooien als loon van derden bestaat volgens de Kennisgroep alleen inhoudingsplicht in twee gevallen: voor zover bij het bepalen van het loon rekening is gehouden met fooien, en bij horecapersoneel dat van de werkgever minder krijgt dan het loon waarop het recht heeft.

Een service charge is volgens KHN omzet van de zaak en wordt belast met vennootschapsbelasting of loonbelasting, afhankelijk van de verwerking. Draagt de ondernemer een vrijwillige fooi volledig over aan de medewerkers, dan voorkomt hij volgens KHN dat er loonbelasting over betaald moet worden.

Rekening splitsen met fooi

Een groep die fooi geeft, moet de rekening ook nog verdelen. In de enquête van mei 2025 zegt 32% weleens geen of minder fooi te hebben gegeven omdat het verdelen van de rekening dat ingewikkeld maakte. Tegelijk zegt 44% altijd fooi te geven, wat de omstandigheden ook zijn.

Reken je zelf, tel dan de fooi bij het totaal op en deel door het aantal personen. Bij 84,00 euro voor vier personen en 10% fooi is dat 8,40 euro fooi, 92,40 euro in totaal en 23,10 euro per persoon. Gaat de deling niet op de cent op, dan betalen sommigen een cent meer: 100,00 euro voor drie personen is 33,34 euro voor één persoon en 33,33 euro voor de andere twee.

RightSplit is een app van Lagerland Apps voor de iPhone die dit op één scherm doet. Je vult het totaal in, kiest het aantal personen (2 tot 50) en de fooi en ziet meteen ieders deel. Gelijk splitsen met fooi, eerlijk afronden en je eerste bonscan zijn gratis. ‘Eerlijk afronden’ staat standaard aan en verdeelt de overgebleven centen, zodat de delen samen op het totaal uitkomen.

De app heeft vaste fooipercentages van 0, 15, 18 en 20% en een schuifregelaar van 0 tot 30%. Welk percentage je in een Nederlands restaurant kiest, bepaal je zelf; geef je geen fooi, zet de fooi dan op 0. Staat er op een gescande bon een regel voor servicekosten of fooi, dan neemt de scanner op je iPhone die over als fooi. Splitsen per artikel hoort na de eerste bonscan bij Pro+; de prijzen en de proefperiode staan op de pagina van de app.

Ga je naar de Verenigde Staten, lees dan eerst hoeveel fooi je daar geeft.

Bronnen, geraadpleegd op 19 november 2026

Vragen

Veelgestelde vragen

Hoeveel fooi geef je in Nederland?
Dat bepaal je zelf: KHN noemt fooien in Nederland altijd vrijwillig. In een enquête van Lightspeed onder restaurantbezoekers in Nederland (mei 2025) gaf 37% 5 tot 10% fooi, 33% 1 tot 5% en 16% niets. Minder dan 3% was bereid meer dan 15% te geven.
Is fooi geven verplicht in Nederland?
Nee. KHN schrijft dat fooien volgens de Nederlandse wet- en regelgeving altijd vrijwillig zijn. Een horecazaak mag volgens KHN geen verplichte fooi of service charge zonder duidelijke afstemming met de gast op de rekening zetten, en dus ook niet standaard op de pinautomaat. KHN vindt het belangrijk dat de gast altijd kan kiezen om geen fooi te geven.
Wat is het verschil tussen fooi en servicekosten?
Een fooi geeft de gast vrijwillig bovenop de rekening en die is volledig bestemd voor het personeel. Servicekosten, zoals een service charge, mogen volgens KHN technisch op de rekening staan, maar zijn verplicht en horen bij de omzet van het bedrijf. Daarom is een service charge geen fooi.
Wie krijgt de fooi in een restaurant?
Volgens de Kennisgroep van de Belastingdienst komen fooien de werknemers toe. De werkgever mag ze niet, ook niet gedeeltelijk, voor zichzelf houden of besteden aan activiteiten of cadeaus voor het personeel. Een regeling waarbij fooien worden verzameld en volgens een verdeelsleutel onder alle werknemers worden verdeeld, lijkt volgens de Kennisgroep civielrechtelijk toegestaan.
Betaal je belasting over fooi?
De werknemer geeft het werkelijke bedrag aan fooien op in de aangifte inkomstenbelasting, schrijft de Kennisgroep van de Belastingdienst. In de casus die de Kennisgroep beoordeelde, een restaurant dat het loon volgens de cao betaalt en bij de arbeidsvoorwaarden geen rekening hield met fooien, is de werkgever niet inhoudingsplichtig. Dat is hij wel voor zover bij het bepalen van het loon rekening is gehouden met fooien, en bij horecapersoneel dat van de werkgever minder krijgt dan het loon waarop het recht heeft.
Geven mensen in Nederland minder fooi dan in het buitenland?
Volgens KHN merken ondernemers dat Nederlandse gasten vaak beperkt of wisselend fooi geven, en dat buitenlandse gasten vrijwel altijd fooi achterlaten, vaak ook een hoger bedrag. In een Lightspeed-onderzoek waarover De CaféKrant in september 2025 schreef, zegt 17% van de Nederlanders in het buitenland vaker fooi te geven dan thuis.
Hoe splits je de rekening met fooi?
Tel de fooi bij het totaal op en deel het resultaat door het aantal personen. RightSplit, een app van Lagerland Apps voor de iPhone, doet dat op één scherm: je vult het totaal, het aantal personen (2 tot 50) en de fooi in en ziet meteen ieders deel.

Genoemd in dit artikel

Apps in dit artikel

Meer uit de blog

Lees nog een artikel